Hà Huy Tập – Tấm gương kiên trung, bất khuất, hiến dâng trọn đời cho sự nghiệp cách mạng.


17-10-2018

Cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Tôi chưa được gặp đồng chí Hà Huy Tập, mà chỉ được nghe kể về đồng chí – Một trí thức yêu nước, tự nguyện dấn thân vào con đường đấu tranh cách mạng gian khổ, sẵn sàng hiến dâng cuộc sống của mình cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và của dân tộc.

          Đồng chí Hà Huy Tập xuất thân trong một gia đình nhà Nho nghèo ở Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh. Đây là một vùng đất giàu truyền thống cách mạng và có nhiều người học giỏi, đỗ đạt cao trong các kỳ khoa cử. Theo sách Đại Nam nhất thống chí, thì từ thời Trần, đến thời Nguyễn, Hà Tĩnh đã có 48 vị Đại khoa như: Đặng Tất, Đặng Dung, Nguyễn Nghiễm, Nguyễn Du, Nguyễn Công Trứ...

          Tôi được biết sau khi tốt nghiệp trường Quốc học Huế, đồng chí Hà Huy Tập trở thành giáo viên, dạy học ở Nha Trang, ở Vinh (Nghệ An). Các bài giảng của đồng chí thường tập trung vào chủ đề giáo dục lòng yêu nước, thương dân, căm thù bọn thực dân và vua quan phong kiến. Cuối năm 1925, Hà Huy Tập gia nhập Hội Phục Việt, một tổ chức yêu nước do một số cựu chính trị phạm và trí thức yêu nước lập ra ở Vinh. Đồng chí trở thành một thành viên tích cực của tổ chức này. Cùng với các đồng nghiệp, Hà Huy Tập đã tổ chức ra các lớp học buổi tối cho công nhân ở Nha Trang và ở Vinh, bề ngoài là xóa mù chữ, nhưng thực chất là tuyên truyền tư tưởng yêu nước trong công nhân. Chính những hoạt động yêu nước đó mà Hà Huy Tập đã bị chính quyền thực dân cách chức giáo viên.

          Nhân xẩy ra vụ án đường Bácbiê (tháng 12/1928), tổ chức Tân Việt (tên mới của Phục Việt) đã tìm cách đưa đồng chí lánh sang Trung Quốc. Sau đó, đồng chí được Lãnh sứ quán Liên Xô tại Trung Quốc giới thiệu sang học tại trường Đại học Phương Đông (Liên Xô).

          Vừa học lý luận, Hà Huy Tập vừa tranh thủ thâm nhập thực tiễn, xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô, đi thực tập, học nghề ở nhà máy. Đồng chí cũng viết nhiều bài báo đăng trên các báo chí quốc tế lúc bấy giờ, nhất là Tạp chí Bônsơvích (cơ quan lý luận của Đảng Cộng sản Pháp). Với những tư tưởng và đạo đức cách mạng cùng thành tích đạt được trong học tập và công tác, đồng chí đã được kết nạp vào Đảng Cộng sản Liên Xô.

          Sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Phương Đông, đồng chí Hà hy Tập được Quốc tế Cộng sản cử về nước hoạt động. Đồng chí đã cùng với đồng chí Lê Hồng Phong, Nguyễn Văn Dựt lập ra Ban Chỉ huy ở ngoài của Đảng vào tháng 3/1934, làm nhiệm vụ chắp nối và khôi phục các tổ chức Đảng còn lại ở trong nước bị địch phá vỡ sau cao trào cách mạng 1930 -1931, đồng thời chuẩn bị các công việc cho Đại hội lần thứ I của Đảng sẽ tổ chức vào mùa xuân năm 1935.

          Đồng chí Hà Huy Tập là người chuẩn bị và tổ chức Đại hội lần thứ nhất của Đảng ta vào tháng 3/1935 ở Ma Cao (Trung Quốc). Đại hội đã thông qua Báo cáo chính trị do đồng chí trình bày và thông qua nhiều văn kiện quan trọng khác của Đảng. Đại hội đã bầu ra được một Ban Chấp hành Trung ương và Ban Thường vụ do đồng chí Lê Hồng Phong làm Tổng Thư ký (Tổng Bí thư). Đồng chí Hà Huy Tập được Quốc tế Cộng sản chỉ định làm Thư ký Ban chỉ huy ở nước ngoài của Đảng. Đây là một sự kiện có ý nghĩa hết sức to lớn của Đảng ta. Thành công của Đại hội I đã đánh dấu việc Đảng ta được khôi phục về tổ chức, chấm dứt thời kỳ khủng hoảng lãnh đạo kéo dài suốt 4 năm liền (từ tháng 3/1931 đến tháng 3/1935). Đảng ta giữ vững được vai trò lãnh đạo, tiếp tục đưa phong trào cách mạng tiến lên. Lịch sử ghi nhận công lao và cống hiến to lớn của đồng chí Hà Huy Tập cùng nhiều đồng chí chiến sĩ Cộng sản trung kiên khác của Đảng.

          Sau khi đồng chí Lê Hồng Phong đi dự Đại hội VII Quốc tế Cộng sản trở về đã cùng với đồng chí Hà Huy Tập triệu tập Hội nghị Trung ương vào tháng 7/1936 ở Thượng Hải để điều chỉnh đường lối chính trị và tổ chức của Đảng ta cho phù hợp với tinh thần Đại hội VII Quốc tế Cộng sản. Đồng chí Hà Huy Tập được Hội nghị phân công về nước tổ chức lại Ban Trung ương (vì Ban Trung ương được lập ra sau Đại hội lần thứ I của Đảng đã bị địch bắt gần hết, đến đầu năm 1936, về cơ bản Ban Trung ương đã kết thúc hoạt động) và khôi phục các mối liên lạc với các tổ chức Đảng trong nước. Đến thời điểm này, đồng chí Hà Huy Tập trở thành Tổng Bí thư của Đảng ta.

          Sau khi về nước, đồng chí Hà Huy Tập dã tìm cách móc nối liên lạc với các tổ chức Đảng, triệu tập Hội nghị cán bộ vào tháng 10/1936 để lập ra Ban Trung ương lâm thời. Sau Hội nghị, Ban trung ương đã cử các cán bộ đi Bắc Kỳ và tRung Kỳ để khôi phục các tổ chức Đảng. Sau đó, đồng chí đã triệu tập và chủ trì ba Hội nghị Trung ương ở Bà Điểm, Hóc Môn, Gia Định (nay thuộc thành phố Hồ Chí Minh), đó là các Hội nghị tháng 3/1937, 9/1937 và tháng 3/1938 để thống nhất các tổ chức Đảng ở trong nước và bầu ra Ban Chấp hành Trung ương và Ban Thường vụ, thống nhất về tổ chức và lực lượng để Đảng ta vững bước tiến lên trong các giai đoạn sau. Điều đó cho thấy đồng chí Hà Huy Tập là một nhà lãnh đạo Đảng trong hoàn cảnh hết sức khó khăn.

          Nhiều tác phẩm của đồng chí Hà Huy Tập được in trong Văn kiện Đảng toàn tập các tập 3, 4, 5, 6 do nhà xuất bản Chính trị Quốc gia – Sự thật ấn hành như các bài: Lịch sử Tân Việt Cách mạng Đảng, Hoạt động của Đảng Cộng sản Đông Dương, Đảng Cộng sản Đông Dương đứng trước chủ nghĩa cải lương quốc gia, Thư gửi Ban Biên tập Tạp chí Bônsơvích, Sơ thảo lịch sử phong trào cộng sản ở Đông Dương... Đã nêu bật quá trình hình thành và phát triển của Đảng ta từ khi ra đời đến năm 1933, góp phần nêu cao truyền thống đấu tranh anh dũng của Đảng, chống lại các luận điệu xuyên tạc của kẻ thù, đem lại niềm tin cho quần chúng nhân dân trong thời kỳ cách mạng Việt Nam gặp muôn vàn khó khăn, thử thách. Đồng thời đây cũng là nguồn tư liệu tham khảo quý báu cho công tác nghiên cứu lịch sử Đảng ta.

          Trên cương vị Tổng Bí thư của Đảng từ tháng 7/1936 đến tháng 3/1938, đồng chí Hà Huy Tập đã trực tiếp chỉ đạo phong trào Đông Dương đại hội thời kỳ Mặt trận dân chủ, đề ra những chủ trương sách lược đúng đắn, đưa phong trào đấu tranh dân chủ trong những năm 1936 – 1937 phát triển mạnh mẽ. Trên mặt trận báo chí, đồng chí viết nhiều sách báo ủng hộ Mặt trận nhân dân Pháp, vận động thành lập Mặt trận nhân dân Đông Dương như các bài: Vì một Mặt trận nhân dân Đông Dương, Vì sao cần ủng hộ Mặt trận bình dân bên Pháp... Đồng thời đấu tranh chống bọn Tờ rốt kít, đập tan những luận điệu xằng bậy của bọn giả danh cách mạng, như các bài: Tờ rốt xky và phản cách mạng, Ai chia rẽ nhóm La Lutte... Qua cuốn sách, bài báo của đồng chí, tôi thấy đồng chí Hà Huy Tập là một cây bút sắc sảo, giàu tính chiến đấu trên mặt trận tư tưởng, lý luận của Đảng ta.

          Do có nội phản chỉ điểm, nên trong chuyến đi công tác, đồng chí Hà Huy Tập đã bị Thực dân Pháp bắt (ngày 1/5/1938). Biết đồng chí là một nhân vật quan trọng của Đảng, chúng lấy cớ bắt giam vì tội mang thẻ thuế thân người khác. Tòa án Thực dân đã kết án đồng chí 8 tháng tù và 5 năm cấm lưu trú ở Nam Kỳ. Hết hạn tù chúng lại đưa đồng chí về quản thúc tại quê nhà.

          Sau khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra được mấy tháng, thực dân Pháp tiến hành khủng bố phong trào cách mạng Việt Nam, nhiều lãnh tụ của Đảng ta bị bắt như: Đồng chí Nguyễn Văn Cừ, Nguyễn Thị Minh Khai, Võ Văn Tần...Thực dân Pháp lại bắt đồng chí Hà Huy Tập về giam ở Khám Lớn, Sài Gòn. Mặc dù cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ nổ ra khi đồng chí vẫn bị giam ở trong tù, nhưng Thực  dân Pháp vẫn buộc tội đồng chí “phải chịu trách nhiệm tinh thần” về cuộc khởi nghĩa đó. Chúng tuyên án tử hình đồng chí cùng nhiều chiến sĩ cộng sản khác. Trước tòa đồng chí đã khảng khái tuyên bố: “Tôi chẳng có gì phải hối tiếc, nếu còn sống tôi vẫn sẽ tiếp tục hoạt động”.

          Đồng chí Hà Huy Tập hy sinh anh dũng trong tư thế của người lãnh đạo Đảng, kết thúc một cuộc đời oanh liệt, một sự nghiệp cách mạng rất vẻ vang. Tên tuổi và sự nghiệp của đồng chí Hà Huy Tập mãi mãi là tấm gương sáng cho các thế hệ Việt Nam noi theo.

                                                                                                                Đỗ Mười

                                                       Nguyên Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam

Bài viết được in trong cuốn sách Hà Huy Tập - Người Cộng sản kiên trung, nhà lý luận xuất sắc (hồi ký) do NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật xuất bản năm 2006


Nguồn: Ban quản lý di tích TBT Hà Huy Tập Người đăng:Thanh Nhuần
17-10-2018
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục